منظر

مختصری در باره معنای وسیله
نویسنده : سید قلندر سیدزاده هاشمی - ساعت ٩:۱۱ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۱۱/۱٢
 

به نام خداوند بخشنده مهربان

الوسیلة : هی الّتی یتوسل بها إلی تحصیل المقصود و الوسیلة أیضا : علم علی أعلی منزلة فی الجنّة و هی منزلة رسول الله صلی الله علیه و آله و صحبه و سلّم و داره فی الجنّة ، و هی أمکنة الجنّة إلی العرش ، و قد ثبّت فی صحیح البخاری ، من طریق محمّد بن المُنکَدِر ، عن جابر بن عبدالله قال : قال رسول الله صلّی الله علیه و آله : من قال حین یسمع النّداء : الّلهمّ ربّ هذه الدّعوة التّامّة و الصّلاة القائمة آت محمّدا الوسیلة و الفضیلة و ابعثه مقاما محمودا الذی وعدته ، الا حلّت له شفاعتی یوم القیامة . « صحیح بخاری حدیث ۵٧٩ کتاب الأذان . سنن الترمذی حدیث ١٩۵ کتاب الصلاة . سنن النسائی حدیث ۶٧٣ کتاب الأذان . سنن ابی داود حدیث ۴۴۵ کتاب الصلاة »

و حدیث آخر فی صحیح مسلم : من حدیث کعب عن علقمة ، عن عبدالرحمن بن جبیر ، عن عبدالله بن عمرو بن العاص أنه سمع النّبی صلّی الله علیه و آله یقول : « إذا سمعتم الموذّن فقولوا مثل ما یقول ، ثمّ صلّوا علیّ ، فإنّه من صلّی علیّ صلاة صلی الله علیه بها عشرا ، ثمّ سلوا الله لی الوسیلة فإنّها منزلة . « صحیح مسلم حدیث ۵٧٧ کتاب الصلاة . سنن الترمذی حدیث ٣۵۴٧ کتاب المناقب . سنن ابی داود حدیث ۴٣٩ کتاب الصلاة»  

در تفاسیر بسیاری از قرآن به معنای وسیله و شرح آنها اشارات زیادی شده و این احادیث را ابن کثیر در تفسیرش آورده است .

دو وسیله داریم ، یک وسیله آن است که جهت نیل به مقصود بدان متوسل شویم و دیگر  همان منزلت رسول الله صلوات الله علیه است در جنت .

در صحیح بخاری آمده : رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود : هرکس پس از شنودن اذان دعای وسیله را بخواند ، شفاعتم بر وی روا گردد.

در حدیث دیگری از صحیح مسلم آمده : پیامبر صلی الله علیه وآله و صحبه و سلم فرمود : هرگاه بانگ موذن را شنودید شما هم آنچه که موذن می گوید را بگویید ، سپس بر من درود فرستید ، ازیرا هرآنکس که بر من درود فرستد خداوند به خاطر آن ده بار بر او رحمت فرستد و بعد صلوات از خداوند وسیله یعنی منزلت را از برایم مسالت دارید.

معنای وسیله  روشن است ، و معنای توسل یعنی به کار گیری وسیله جهت رسیدن و تقرب جستن به مقصود .

در عالم ناسوت وسائل فراوانند و این سنت الهی است که تغییر و تبدیل درآن محال است.

 در این عالم که عالم ماده است مقاصد هم فراوانند ، به عنوان مثال دلو  وسیله ایست برای کشیدن آب از چاه و تا دلو و طناب و سعی ساعی نباشد برکشیدن آب از چاه در عالم ناسوت با وسائل مادی محال است . قصد فرد کوششگر و آهنگ نمودنش مر چاه را و افکندن دلو به وسیله طناب به عمق چاه و برکشیدن دلو ، جمله وسیله است و آب مقصود .

لکن اعلی المقاصد در ناسوت و لاهوت و هستی و وجود ، حضرت سبحان است تبارک و تعالی . و هو یغفر لمن یشاء و یعذب من یشاء .

آنکه فعال ما یشاء است از مدد هر شیئی بی نیاز است و هر قوّتی از او و هر اجازتی به اوست و چنین کسی صاحب تام الاختیار است .

پس شفاعت (خواهشگری) باید از جانب دیگری باشد که بر وی عرضه گردد و این مقام وسیلت یا همان شفاعت است و آن را از پس هر اذان برای رسول عدنان صلوات الله علیه تمنا می داریم ، و خداوند هم آن را وعده فرموده ، یعنی چه درخواست گردد و چه درخواست نگردد ، وعده خدای راست آید و این عزت و شرافتی است که خداوند سبحانه و تعالی به پیامبرش عطا فرموده و صفوت آدمیان ، امت را به تمنای آن از خدای عالمیان فراخوانده تا محب و باغض بر خلائق عیان گردند ، چه ایشان بر خدای عیان اند .

دیگر سنتی که از حدیث دوم دریافت می گردد ، فرستادن صلوات بر ختمی مرتبت صلی الله علیه و آله و صحبه و سلم  است ، از پس اذان که بدان امر شده و از حدیث هویداست و متأسفانه در اکثر مساجد رعایت نمی گردد.

امید است این دستور نبوی اجرا گردد ، که والله بر صواب است و مملو از ثواب است .    ان شاءالله .